erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN ECONOMICS  IV
September 13-16, 2000, Ankara

İktisadi Gelişmede Girişimciliğin Rolü (Karşılaştırmalı Bir Analiz: Erzurum-Denizli)

Selçuk Emsen (Atatürk Üniversitesi)
Ayşe İrmiş (Pamukkale Üniversitesi)
Sabahat Bayrak (Pamukkale Üniversitesi)
Ertuğrul Deliktaş (Ege Üniversitesi)

Abstract  

Araştırmanın konusunu, iktisadi gelişmede önemli bir faktör olan girişimcilik ve bölgesel gelişmişlik farklarının ortaya çıkmasında girişimciliğin rolünün analiz edilmesi oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmamız yöntem bilim olarak, ampirik bir nitelik taşıdığından dolayı uygulamalı araştırmalarda kullanılan iki araçtan biri olan anket yöntemine dayanmaktadır. Anket uygulamasında, Erzurum ve Denizli kentlerinde üretime yönelik olan sanayi işletmeleri anakitleyi oluşturmaktadır. Araştırmanın birinci amacı; gittikçe hızlanan sanayileşme sürecinde işadamlarının girişimcilik rolleriyle ilgili mevcut durumlarını kent bazında tespit edebilmektir. Bu bağlamda, girişimcilerin yatırım yaparken nasıl bir yapı kurdukları, finans kaynakları, işleyiş ve işletme yönetimine bakışları, yenilikler konusundaki düşünceleri, rekabette ve iş hayatındaki kültürel kodları, tasarruflarını ve servetlerini ne amaçla ve nasıl kullandıklarının ortaya konulması düşünülmektedir.İkinci amaç ise, Ege Bölgesi'nde sanayileşme açısından önemli bir gelişme kat etmiş olan Denizli kenti ile Doğu Anadolu’nun büyük kentlerinden biri olan Erzurum'daki girişimcilik ruhunu tespit ederek karşılaştırma yapmaktır. Erzurum ve Denizli kentlerinin seçilme nedeni, 1970’li yıllarda fert başına düşen ulusal gelir veya gelişmişlik düzeyi açısından bu kentler, yaklaşık olarak birbirlerine yakın (Erzurum 24., Denizli 38.) bir konumda iken, zamanla gelişmişlik farkının giderek açılmasıdır. Bu bağlamda, 1997 verilerine göre Erzurum 69.sıraya gerilerken Denizli 16. sıraya yükselmiştir. Ortaya çıkan bu ciddi farkın, girişimcilikle olan ilişkisinin tespiti karşılaştırmaya temel teşkil etmektedir. Çünkü tanım olarak girişimci, üretim faktörlerini bir araya getirerek, üretim işlevini başlatan ve sürdürendir. Dolayısıyla yatırımların yapılması, istihdam olanakları yaratması ve ekonomik aktivitede sürükleyici rol alması nedeniyle iktisadi gelişmede müteşebbis unsuru önemli fonksiyonlar icra etmektedir. Öte yandan, bu çalışmada giderek farklı bir konuma yönelen; dolayısıyla bir taraftan ikinci sektörün gelişememesi nedeniyle sahte veya demografik kentleşme olgusu yaşayan ve aynı zamanda fiziki ve beşeri sermaye göçü veren Erzurum kenti ile diğer taraftan, ikinci sektörün gelişimine bağlı olarak sosyo-ekonomik anlamda kentleşme olgusu yaşayan ve hem fiziki hem de beşeri sermaye göçü alan Denizli kentinin, bu süreçte, farklılaşmasında girişimciliğin rolü ele alınmaya çalışılmıştır. Bu nedenle, çalışmada girişimciliğin bu rolü inceleme konusu yapılırken, mevcut girişimcilerin sosyo-ekonomik davranışlarındaki farklılıkların ortaya konulmasıyla aslında girişimcilik açısından dengesizliğin belirleyicilerinin ortaya konulmasına çalışılmıştır.

Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr