erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN ECONOMICS  IV
September 13-16, 2000, Ankara

Türkiye Meyve ve Sebze İşleme Sanayinin Avrupa Birliği Piyasasındaki Rekabet Gücü

Sedef Akgüngör (Ege Üniversitesi)
R. Funda Barbaros (Ege Üniversitesi)
Neşe Kumral (Ege Üniversitesi)

Abstract  

Amaç: Çalışmanın temel amacı, Türk meyve ve sebze işleme sanayi kapsamında seçilmiş ürünlerin Avrupa Birliği piyasasında, Topluluk üyesi olan rakip ülkeler karşısında pazar payı açısından mevcut rekabet gücünün belirlenmesidir.

Gerekçe: Türkiye’nin toplam meyve ve sebze ihracatı içinde en yüksek paya sahip olan ve dolayısıyla meyve ve sebze sanayi kapsamında anahtar rol oynayan gruplarına yönelik Topluluk talebi, giderek kendi üye ülkeleri tarafından karşılanmaktadır. Bu durum, Türkiye’nin Avrupa Birliği piyasalarındaki en yakın rakiplerinin yine Avrupa Birliği ülkeleri olduğuna işaret etmektedir.Topluluğa uyum süreci içinde olan Türkiye’nin Avrupa Birliği piyasasında, Topluluk üyesi olan ülkeler karşısındaki rekabet gücünün hangi düzeyde olduğunun belirlenmesi bu nedenle önem taşımaktadır.

Yöntem: Meyve ve sebze işleme sanayi kapsamında rekabet gücü incelenecek olan üç ürün grubunun belirlenmesi için Türkiye’nin toplam meyve ve sebze işleme sanayi dışsatımı içinde en yüksek paya sahip olan üç ürün belirlenmiştir. Böylece araştırma kapsamına, üzüm, domates ve turunçgil işleme sanayinin ürünleri dahil edilmiştir. Avrupa Birliği ülkeleri arasından rakip ülkelerin belirlenmesi amacı ile ihracat benzerlik indeksindan yararlanılmıştır. Seçilmiş ürünlerin Avrupa Birliği piyasasında rakip ülkeler karşısındaki pazar payı açısından rekabet gücü ise, açıklanabilir karşılaştırmalı üstünlükler indeksi ve karşılaştırmalı ihracat performansı indeksi ile belirlenmiştir. Rekabet gücü belirlendikten sonra, ölçülen rekabet gücünün, Avrupa Birliği piyasasında rakip ülkeler karşısında, maliyet liderliği ile ne ölçüde açıklanabileceği konusu tartışılmıştır. Bu amaçla, incelenen üç ürün için, Avrupa Birliği’nin ithalat talep denklemleri tahminlenmiştir. Bu şekilde, Avrupa Birliği’nin Türkiye’den ve rakip ülkelerden yaptığı ithalatın, rakip ülkeler ile Türkiye’nin nisbi maliyetlerinden nasıl etkilendiği konusunda bir yorum yapılmıştır.

Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr