erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN ECONOMICS  IV
September 13-16, 2000, Ankara

ABD Silahlı Kuvvetleri’nin Bölgesel Krizlerde Kullanılmasının American Savunma Sanayi Şirketleri Hisselerine Etkisinin İncelenmesi: Körfez Savaşı Örneği

Ömer Faruk Cantenar (Bilkent Üniversitesi)

Abstract  

Özellikle soğuk savaş sonrası başta ABD olmak üzere bir çok ülkenin savunma harcamalarında önemli indirim yapmaları yüksek kâr oranları ile çalışan ve temel müşterisi savunma bakanlıkları olan savunma şirketlerini etkilemiştir. Azalan savunma harcamaları nedeniyle 1990'lar sonrası savunma sanayi şirket hisselerinin eskisi gibi kârlı olmayacağı görüşü yatırım çevrelerinde dile getirilmiştir. Ancak, 2 Ağutos 1990'da Irak'ın Kuveyt'I işgali ile başlayan Körfez Krizi ve sonucunda ABD önderliğindeki müttefik ülkelerin 17 Ocak 1991 de başlattıkları askeri harekât ABD savunma sanayi açısından üç olumlu gelişmeye neden olmuştur. Birincisi, ABD savunma sanayi şirketleri sağladıkları yedek parça ve destek hizmetleri sonucunda Körfez Savaşı harcamalarından aslan payını almışlardır. İkincisi, Körfez Savaşı Nedeniyle azalan stokların tamamlanması için yeni güdümlü ve güdümsüz bomba, füze ve çeşitli cephane üretim siparişleri almışlardır.Üçüncüsü ise, Amerikan silahlarının üstünlüğünün Körfez Savaşı'nda kanıtlanması ABD savunma firmaları ürünlerinin uluslararası pazarlardaki talebini arttırmıştır. Çalışmada ABD'nin Körfez Krizi'ne askeri müdahalesi "makro" olay olarak ele alınmış ve bu makro olayın ABD savunma sanayi hisselerine etkisi "olay çalışması" (event study) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu çerçevede, askeri operasyonun savunma endüstri hisselerinin getirisine bir etkisinin olmadığı hipotezi test edilmiştir. Çalışma sonucunda bu hipotez reddedilmiş ve askeri operasyonun savunma sanayi hisselerine pozitif bir etkisi olduğunu belirten alternatif hipotez kabul edilmiştir. Ayrıca. "Savunma bağımlılığı" (savuma gelirleri/toplam gelirler) fazla olan şirketlerin hisse senetlerinin getirisinin savunma bağımlılığı az olanların getirisinden daha fazla olduğu ve pazar değeri düşük olan savunma şirket hisselerinin yüksek pazar değerine sahip hisselere kıyasla daha fazla getiri sağladıkları ve her iki sonucunda. istatistiksel olarak geçerli olduğu gözlenmiştir.

Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr