erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN ECONOMICS  IV
September 13-16, 2000, Ankara

Ulusal Kalınma ve Modernleşme Aracı Olarak Eğitim: Kuruluş Dönemi Türkiye Deneyimi

Aynur Soydan (Istanbul Üniversitesi)

Abstract  

Türkiye’nin kuruluş sürecine müdahale eden siyasi özneler açısından ekonomik kalkınma’ ve ‘modernleşmenin’ gereklerini yerine getirmek her zaman önemli bir amaç olmuştur. Ulusal kalkınma amacı ile uygulamaya sokulan her karar, batılılaşma ya da çağdaşlaşma adına gerçekleştirilmiştir. Ancak batılılaşma ya da çağdaşlaşma kaygısının yeni siyasal yapılanmayı meşrulaştıracak bir argümandan ibaret olmadığının vurgulanması gerekmektedir. Söz konusu süreçte gerçekleştirilen karar ve uygulamalar sosyo-ekonomik yapıdaki dönüşümlerle yakından ilintilidir. Bu ilişkinin en net gözlenebildiği alanlardan biri de dönemin siyasi iktidarlarının eğitim politikalarıdır. Çeşitlenerek uygulamaya sokulan eğitim politikaları ulusal kalkınma ve modernleşme projesi çerçevesinde belirlendiği oranda toplumsal erçekliği etkilemiştir. Farklılaşan toplumsal ilişkiler ağı ise eğitime yönelik yeni talepleri açığa çıkarmıştır. Çalışmamızda kuruluş yıllarında Türkiye'nin eğitim sistemine ilişkin tartışmalar ve alınan kararlar üzerinde yoğunlaşılarak, eğitim sistemi ile ulus-devlet oluşumu ve ekonomik yapılar arasında gerekli bağlantılar kurulmaya çalışılacaktır. Bilindiği gibi, kuruluş dönemi eğitim sisteminde birbirine paralel ve birbiriyle ilişkili iki farklı süreç söz konusudur. Eğitimle, bir taraftan modernleşme projesine uygun gelişmeler sağlanırken, diğer taraftan ekonomik kalkınmayı hızlandırıcı yeni oluşumlar gerçekleştiriliştir. Bu süreçler çalışmanın içeriğini belirlemiştir. Çalışmamızda Meclis Tutanakları, eğitime ilişkin raporlar ve dönemin süreli yayınları gibi orijinal kaynaklara başvurularak eğitim sistemindeki dönüşümle, dönemin iktisadi yapıları arasındaki dinamik ilişkiler sergilenecektir

Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr