erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN ECONOMICS  IV
September 13-16, 2000, Ankara

Türkiye’de Bölgeler Arası Gelir Dağılımının Yapısı: 1987-1996

Ümit Şenesen (Istanbul Üniversitesi)
Mustafa Erhan Ateşağaoğlu (Istanbul Üniversitesi)

Abstract

Bu çalışmada Türkiye’de bölgelerarası gelir dağılımının yapısı çeşitli sayısal çözümleme yöntemleri aracılığıyla sergilenmiştirç Çözümlemelerde 1987-1996 arasındaki on yıla ilişkin sabit fiyatlarla kişibaşına gayrisafi yurt içi ürün (KGSYİÜ) değerleri kullanılmıştır. Önce sorgulayıcı çözümleme yöntemlerinden yararlanılarak bölgelerarası gelir dağılımının ana çizgileri ortaya konulmuştur. Böylece elde edılen ilk ipuçlarına dayanılarak on yılın her biri için varyans çözümlemesi uygulanmıştır, böylece bölgelerarasındaki farklılıkların varlığı, bu farklılıkların hangi yılda hangi bölgelerarasında olduğu saptanmıştır. Son olarak da on yıllık bir dönem bir bütün olarak ele alınıp her bölge çiftinin arasındaki ortalama gelir düzeyi farklılıklarının zaman içindeki gelişimi incelenmiştir. Sorgulayıcı çözümleme araçlarıyla elde edilen bulgular arasında çarpıcı olanlardan biri, on yıllık süre içinde Marmara bölgesi’ndeki hiç bir ilin KBGYİÜ değeri 1.5 milyon TL’ nin altına düşmezken, Doğu Anadolu Bölgesi’nden hiçbir ilin KBGYİÜ değerinin bir milyo lirayı aşamamasıdır. Varyans çözümlemesinin sonuçlarına göre on yıllık dönemde her yıl için bölgelerarasında ortalama gelir farklılıkları saptanmıştır. En küçük anlamlı fark sınaması yapıldığında Marmara’nın Doğu Anadolu, Güney Doğu Anadolu, Karadeniz ve İç Anadolu Bölgeleriyle en büyük ortalama gelir farklılıkları gösterdiği anlaşılmıştır. On yıllık bir süreyi bir bütün olarak alan bağlanım (regresyon) çözümlemelerine göre bölge çiftlerinden onbeşinde ortalama gelirler arasında daha dönemin başındaki 1987 yılında istatistik bakımından anlamlı farklar bulunmuştur. Bu farklar inceleme dönemi boyunca kapanmak şöyle dursun, bazı bölge çiftleri için büyüme eğilimine girmiştir. Karadeniz Bölgesi ile hem Doğu hem Güneydoğu Anadolu Bölgeleri arasındaki fark zaman içinde bu türden bir artış göstermektedir.

Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr