erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN ECONOMICS  IV
September 13-16, 2000, Ankara

Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve Beşeri Sermaye

Naci Canpolat (Hacettepe Üniversitesi)

Abstract  

Bu çalışmada Türkiye için bir beşeri sermaye stoku serisi oluşturulmuş ve elde edilen veriler bir büyüme muhasebesi alıştırmasında kullanılarak beşeri sermayenin büyümeye katkısı arştırılmıştır. Beşeri sermaye stokunun hesaplanmasına, çalışma çağında olp da eğitimine devam edenlerin neden olduğu potansiyel üretim kayıpları neden alınmıştır. Çalışmada, beşeri sermayenin büyümeye katkısını saptamak için iki farklı yaklaşım benimsenmiştir. İçsel büyüme teorisi çerçevesindeki ilk yaklaşımda, beşeri sermaye stokunun toplam faktör verimliliğindeki büyüme üzerindeki etkisi saptanmaya çalışılmıştır. İkinci yaklaşımda ise neoklasik geleneğe uygun bir yakalşım benimsenerek beşeri sermaye, fiziki sermaye ya da iş gücü gibi ayrı bir üretüm faktörü olarak ele alınmış ve beşeri sermayenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi doğrudan tahmin edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın beşeri sermaye stokunun tahminine ilişkin ön bulguları, 1950-90 döneminde gözlemlenen lise ve yüksek okul öğrenci sayısındaki artışa karşın kişi başına düşen beşeri sermaye stokunda bu artışa paralel bir artış kaydedilmediğini göstermektedir. Bu tespit, ülkemizdeki eğitim kalitesi üzerine varolan kaygı ve kuşkuları destekler niteliktedir. Beşeri sermayenin ekonomik büyümeye katkısının tahmininde elde edilen sonuçlar, benimsenen yaklaşıma bağlı olarak farklılıklar göstemekle birlikte modellerin açıklama gücü yeterli ölçüde tatmin edici değildir. Yine de yapılan büyüme muhasebesi hesaplarından, beşeri sermayenin büyümeye katkısının yüzde 40 dolaylarında bulunduğu, bunun da ülkemizde beşeri sermaye yatırımlarının büyüme getirisinin oldukça yüksek olduğuna bir delil olarak kabul edilebileceği söylenebilir.

Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr