erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN ECONOMICS  IV
September 13-16, 2000, Ankara

Reel Döviz Kuru ve Ekonomik Büyüme

Emine Bilgili (Erciyes Üniversitesi)

Abstract

Literatürde satın alma gücü paritesi temelinde yapılan Reel Döviz Kuru (RER) tanımına göre, uzun dönemde yabancı ülke fiyatlarının yurtiçi fiyatlara oranı ile düzeltilmiş nominal döviz kurudur. Dış ticarete konu olan ve olmayan mallar temelinde yapılan tanıma göre ise, dış ticarete konu olan malların iç fiyatlarının dış ticarete konu olmayan malların iç fiyatlarına oranı ile elde edilir. Reel döviz kuru bir ülkenin uluslar arası piyasalarda rekabet gücünün ölçülmesinde önemli bir göstergedir. RER'deki bir düşme reel döviz kuru değerlenmesini veya ticari malları üretmenin iç maliyetinde bir artışı gösterir. RER'deki bir artış ise, reel döviz kuru değer kaybını veya ülkenin uluslar arası piyasalarda rekabet gücünün artışını ifade eder. Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde nominal kurun denge kurdan daha düşük olması yani aşırı değerlenme söz konusudur. Reel döviz kurunun uzun dönem denge durumundan sapma göstermesi dışsal rekabetin azalması ve kaynakların yanlış dağılımına bağlı olarak ekonomik büyüme üzerinde olumsuz etkiye sahiptir. RER'i denge kur etrafında tutmayı amaçlayan politikalar büyümeyi teşvik edebilir. RER'deki büyük sapmalar nısbi fiyatlar hakkında büyük belirsizlik yaratır bu ise verimli yatırımları caydırıcı etkiye ve büyük risk oluşmasına neden olur. Dolayısıyla bu durum, üretimin ticari mallardan ticari olmayan mallar sektörüne ileri geri kayarken yüksek ayarlama maliyetine ve finansal istikrarsızlığa bağlı olarak artan faiz oranı değişkenliğine neden olur. Ulusal paranın aşırı değerli olduğu durumlarda nısbi fiyatların azalmış olduğu sektörlerde kârlılığı azaltarak ticari faaliyetlerin zarar görmesine neden olur. Diğer yandan istikrarlı bir ortam oluşturan ve kaynakların etkin kullanımını teşvik eden politikalar aynı zaman a istikrarlı RER oluşmasına da neden olurlar. Bilindiği üzere ülkenin sermaye stoku ve nüfüs artışı gibi değişkenler büyüme üzerinde etkiye sahiptir. Bu çalışmada reel döviz kurlarındaki değişkenliğin diğer değişkenlerle birlikte ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin olup olmadığı amprik olarak analiz edilmektedir.

Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr