erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN
ECONOMICS IV
September 13-16, 2000, Ankara
Bütçe Harcamaları İçinde Sosyal Harcamaların Gelişimi: Türkiye Örneğinde Harcama Analizi [ 1975 – 2000 ]
Sezai Temelli (İstanbul Üniversitesi)
Abstract
Son 25 yıllık süreçte kamusal alanın tanımlanmasında önemli etkenlerden biri olan bütçe harcamalarının yapısı sermaye birikiminin yeniden yapılanmasına koşut olarak değişim göstermiştir. Bu değişim 2. Büyük Savaşla 1970’lerin ortasına kadar olan dönem arasında varlığını sürdüren sermaye birikim modelinin yaşadığı krizin sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Sermaye birikim modelinin ulus - devlet merkezli gelişimi terketmesiyle birlikte ortaya çıkan küreselleşme – özelleştirme eksenli ulus-üstü yeni birikim modeli, kamusal alanın dönüştürülmesine yönelik araçlardan biri olan bütçe harcamalarının iç yapısını sistemin gereklerine uygun bir dinamiğe yöneltmiştir. Ulus-devlet eksenli gelişme modelinde başat bir fonksiyona sahip olan sosyal nitelikteki kamu harcamaları yerini, piyasa düzenlemesinde sistemin krizlerine çözüm üretebilecek nitelikteki harcamalara terketmiştir. Ulus – üstü yeni dünya düzeni, küreselleşme, özelleştirme kavramları kamu kesiminin kendi iç dinamiklerinin yarattığı sorunlardan değil, piyasanın yaşadığı krizlere bağlı olarak ortaya çıkan kavramlardır.
Kamusal alanın böyle bir süreçte piyasa lehine daraltılması sosyal – toplumsal anlamda bir fakirleşmeyi (yoksullaşmayı) ifade etmektedir. Bu çalışma kapsamında, bütçe harcamaları çerçevesinde Türkiye ekonomisinde varolan son 25 yıllık dönüşümün sosyal harcamalar anlamında nasıl sonuçlar yarattığı araştırılacak ve bütçe harcamalarının analizi ile bu sav test edilmeye çalışılacaktır.
Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr