erc/metu
INTERNATIONAL CONFERENCE IN ECONOMICS  IV
September 13-16, 2000, Ankara

Teknolojik Değişmenin Sosyo-ekonomik Boyutu

Ayten Ayşen Kaya (Ege Üniversitesi)

Abstract

Bu çalışmada Yeni-Schumpeterci/evrimci kuram çerçevesinde teknolojik gelişmenin, toplumsal ve kurumsal değişmeler boyutları analiz edilmeye çalışılacaktır. Teknolojiyi salt bir mühendislik olgusu olarak değil de, sosyo-ekonomik ilişkilerle bütünleşmiş bir süreç olarak ele alırsak, kendine özgü mülkiyet ilişkileri ve kurumları ile teknolojik dönüşümlere damgasını vurduğu görülmektedir. Tekno-ekonomik paradigmalar, büyüme potansiyellerini tümüyle ortaya koyabilmek için ulusal ve uluslararası düzeylerde toplumsal-kurumsal çerçevenin temelinden yeniden yapılanmasını gerektirir. Toplumsal kurumsal çerçeve ile tekno-ekonomik dünya arasında bir uyuşmazlıkta uzun dalga gerilemelerinin ortaya çıkması kaçınılmazdır. Eski kurumlar hareketsizlik içindedirler ve yeni teknolojilerin yolunu tıkarlar. Böylece örgütsel ve kurumsal düzenler, özellikle köklü değişmeler dönemlerinde, önemli engeller oluşturabilir. Böyle bir dönemde, toplumsal yenilikler, ulusların serveti için, teknik yeniliklerden daha önemli olabilir. Burada iki unsurdan sözedilebilir. Ulusların kurumsal yapılarında büyük farklılıklar vardır belirli bir teknoloji, Fransa ve Almanya gibi benzer ülkelerde bile, işlendirme üzerinde çok farklı etki yaratabilir. İkinci unsur, ekonomilerin teknolojik ve kurumsal yapıları arasında karşılıklı koşullandırma ve etkileşim bulunduğudur. Gerçekte toplumsal yapı, ekonomi, teknoloji ve kurumlar birlikte etkileşme ve gelişme eğilimindedirler. Yeni –Schumpeterci/evrimci yaklaşım bunu Ulusal Yenilik Sistemi (teknolojik sistem) içinde analiz etmektedir. Örgütsel yeniden yapılanma, yeni teknolojik fırsatları değerlendirebilmenin zorunlu koşuludur. Bu gerekli örgütsel değişme, yeniden yapılanma, takım çalışmasına, ağörgüsü oluşturmasına ve sürekli öğrenmeye dayanan biçimi ile günümüzde bazı OECD ülkelerinde gerçekleşmektedir.

Economic Research Center
Middle East Technical University
06531 Ankara Turkey
Phone: + 90 312 210 3044, 210 2003
Fax: +90 312 210 1244
e-mail: metuerc@metu.edu.tr